Páxinas

CPI Manuel Padín Truiteiro

Departamento de Lingua Galega e Literatura

Portafolio Dixital

Os materiais das aulas na rede

Recursos

Sobre lingua, literatura e outras temáticas de interese
 

Onde o mundo se chama Galiza (1ª parte)

xoves, 27 de setembro de 2018

Colofón

Verba estirpe, marmaña, Sárdoma na Terra. 
Eran estas as nocións: touza, carqueixa, 
corga, Carnota. As gándaras do sentido, as poulas 
nas que o ser se entorga: toutizos, coios. 

Támega, Tamuxe, Tameiga, tal
coma brañas enchoupadas, Arnoia
que é escomincipio e a derradeira frouma do alentar de meu. 
Visítame, Arousa, paúlo. 

Deixa que che meta os dedos na boca, señora miña Arousa. 
Un peirao na Barbanza que se chama Pondal. 
E cabernas de arca, e cabernas de couso. 
Arteixo vira en cambas polos cotos herdados,
polas searas do esprito que nunca foi vencido. 

Esposo mascato é, píllara tímida eu. 
Dille berce ao inimigo, e veralo esmaciar. 
En Patia río hai que chaga a ser chamado Eu, ou qué. 
Deva devala en meras, por panasqueiras tenras, 
polos biduídos dos bidos lonxanos. 

Primeira cousa: a lousa, morte ao estranxeiro opresor. 
Toxo esgrevio acódenos, arnal, por consolarnos na desfeita. 
Lamas, Ulla, Limia, illó: carpazona, eih, coa virilla quente. 
Ai, como tu es veiga pre min. 

A túa crencha, prenda, teu buraco, teu buraquiño, bouza. 
Cómo sodes, as searas, qué cabazo. 
As cabanas de colmo a poboarnos a ánima esfragada 
neses caborcos. 

Os beizos, as várceas, a saudade. 
Non esquezas as verbas estirpe 
que son morte pró estranxeiro opresor, elas nos lavan. 
Sempre dirás: URCES. 
Repite: os carballos 

Estes versos, extraídos do poemario Estirpe, de Xosé Luís Méndez Ferrín, evoca con intensidade a atalaia granítica onde morría a Europa occidental á chegada dos conquistadores romanos, o Finis Terrae, a fin do mundo para os antigos pobos do continente europeo e do Mediterráneo. 

Daqueles pobos castrexos que acabaron sucumbindo ante o empuxe da Roma imperial fálanos a primeira parte (11'40'') deste capítulo de Historias de Galicia, que xa visualizamos na aula. Se o precisas, volve a ver o vídeo e responde as preguntas.   

'A arte de trobar',de Santiago Lopo, a proposta literaria para comezarmos o curso

mércores, 26 de setembro de 2018

No século XIII, unha "troupe" de artistas itinerantes procedentes de Galicia percorre os reinos do Camiño de Santiago. É un momento de cambio político, cultural e lingüístico nunha Europa inmersa en cruentas loitas de poder. As persecucións relixiosas e as ansias expansionistas coinciden co auxe das cantigas galego-portuguesas e co declive da lírica provenzal. Un códice oculto, a Inquisición, a herexía cátara e os segredos da alquimia uniranse ás cantigas medievais para conformar unha engaiolante trama nunha novela con grandes doses de intriga. A arte de trobar é unha novela luminosa, escrita con felicidade e coñecemento, que non renuncia ao humor. Configurada a partir de capítulos curtos, é capaz de integrar unha trama implacable coa tradición máis notable de versos en galego e occitano. Documentada con rigor, e dotada dun ritmo moi áxil, A arte de trobar constitúe un vibrante fresco desta nosa historia, que se escribiu en folla de pergamiño e con pluma de ave, á beira do mar.


Santiago Lopo (Vigo, 1974) é escritor, profesor e tradutor. Como narrador publicou Game Over (2007, VI Premio de Novela por Entregas de La Voz de Galicia), Peaxes (Xerais 2009), Hora zulú (2012, XXIV Premio de novela García Barros), A Diagonal dos Tolos (2014, VIII Premio Narrativa Breve Repsol) e o relato "A voz das nereidas" (2016). A arte de trobar (Premio Xerais de Novela 2017) é a súa quinta novela. E hai poucos días vén de gañar novamente o Premio de Narrativa Breve Repsol na súa XII edición con Extraordinario.

David Alján, Premio ao Mellor Xornalista Xuvenil

mércores, 23 de maio de 2018

Esta entrevista á escritora e académica Fina Casalderrey valeulle ao alumno David Alján Lusquiños (3º ESO B) o 1º Premio no XV Concurso Mellor Xornalista Xuvenil que convoca o Programa Prensa Escola de La Voz de Galicia, que procura que os estudantes se familiaricen coa lectura do xornal e desenvolvan a súa capacidade de exposición e redacción. Nesta edición presentáronse máis de 3000 alumnos e alumnas que tiveron que demostrar o seu talento xornalístico ilustrando e redactando noticias, facendo entrevistas e escribindo artigos de opinión.
Ademais de ter a iniciativa de se poñer en contacto coa escritora e de se documentar moi ben sobre a súa traxectoria vital e literaria, David Alján demostrou a súa capacidade para seleccionar e plasmar por escrito a información máis relevante que obteu na longa conversa mantida con Fina Casalderrey, a quen lle agradecemos dende o noso centro a súa dispoñibilidade para colaborar neste traballo acedémico. A entrevista, limitada na súa extensión polo formato do concurso, será publicada nunha versión ampliada no novo número da revista Latexos, que coordina o profesor Eloi Gestido.
O acto de entrega dos premios terá lugar en Culleredo o sábado, 2 de xuño, no marco da festa Voz Natura que se desenvolverá na festa de Voz Natura. Ademais do diploma acreditativo, o noso alumno galou unha fin de semana en Londres para catro persoas. Unha vez máis, e xa van varias neste curso (I Concurso contra a Violencia de Xénero e Verbas para Comunicar 2018), felicitamos a David Alján por este novo galardón. Moitos parabéns!

Subiu ata o faiado da casa e alí…

venres, 18 de maio de 2018


Esta é a frase de comezo dun microrrelato de non máis de 500 caracteres co que podedes participar na Categoría Xuvenil (maiores de 13 anos) no VII Certame de Microrrelatos Feiraco, que remata este domingo 20 de maio. Debedes facer a súa entrega a través dunha aplicación específica instalada na páxina desta cooperativa leiteira.

Na vosa categoría, o xurado elixirá tres textos gañadores, que recibirán os seguintes premios:
  1. Fin de semana no Pazo de Lestrove (Padrón), con aloxamento dunha noite para tres persoas (un menor e dous adultos) en habitación dobre con cea incluída, ademais dun cartel chapado en vintage edición especial conmemorativa de Feiraco coa lenda "Practica a lectura". Valor do premio: 300€. 
  2. O segundo e o terceiro premios recibirán un lote de libros de literatura xuvenil galega cedidos pola SXPL (valorados en 150€) e mais un lote de produtos Feiraco (valorado en 25€).

Ilusión e compromiso nunha nova edición de Verbas para Comunicar

xoves, 17 de maio de 2018

Onte tivo lugar no pabillón da Montesiña a gala de entrega de premios do XI Concurso Verbas para Comunicar, que ten como obxectivo promover o uso da lingua galega entre a mocidade dun xeito lúdico e atractivo e asociado aos seus intereses e gustos con motivo do Día das Letras Galegas. Ao acto, ao que acudiron alumnos e alumnas do noso centro e do Colexio Santiago Apóstolo, foi conducido polo dúo Falabaratas, que deu paso á concesión de galardóns, entregados polo Alcalde, Agustín Reguera, e a Concelleira de Mocidade, Noelia Ocampo.

Nesta edición entregáronse case 300 traballos nas diferentes modalidades, entre textos, pezasde audio e gravacións audiovisuais. Hai que destacar unha grande presenza deproblemáticas como a violencia e a desigualdade de xénero e os lumes, que no outono pasado asolaron os montes do noso municipio. Dende o EDLG felicitamos a todos os participantes e animámosvos a manter, e mesmo mellorar, o nivel de cara ao ano que vén.

RELACIÓN DE TRABALLOS PREMIADOS DO NOSO ALUMNADO 

Redacción. Categoría A (12-14 anos).
- 1º Premio: Candela Paz Aguiar (1º ESO A), por Non!!!
- 3º Premio: Nikol Duarte Raña (2º ESO B), por Que é a vida?
- 5º Premio: Laura Pérez Barreiro (1º ESO A), por 12 meses para para o amor.
Redacción. Categoría B (15-18 anos)
- 2º Premio: Rime el Bahi (4º ESO B), por Branca Silueta.
- 6º Premio: Carala Mª Corugeira (2º ESO A), por As cinco inxustizas.
Audiovisual. Categoría A (12-14 anos) Individual
- 1º Premio: Xiara Suárez Valenti (2º ESO B), por Outra escola é posible.
- 3º Premio: Uxía Vidal Rubianes (1º ESo C), por A rapaza futbolista.
- 5º Premio: Sonia Baqueiro Abal (1º ESO B), por A autoestima.
- 6º Premio: Daniel Gallego Couñago (1º ESO C), por O peixiño.
Audiovisual. Categoría A (12-14 anos) Grupal (nesta categoría só se dan dous premios)
- 1º Premio: Izaskun Tellería e Lucía Costas (1º ESO B+C), por Parodiando a vida.
- 2º Premio: Anxo Barcia e Lola Barros (3º ESO C), por Non ao acoso.
Audiovisual. Categoría B (15-18 anos) Grupal (nesta categoría só se dan dous premios)
- 1º Premio: David Alján e Martín Otero (3º ESO B+C), por Dario.

Anagnórise... coñecer, descubrir quen es

Deseño de Luís Vilas
Hoxe é o Día das Letras Galegas, e non vemos mellor maneira que homenaxear a María Victoria Moreno que difundindo este fermoso tema d'A Banda da Loba, un grupo de mozas que veñen pisando forte no panorama da música galega actual. 

Nesa viaxe que supón a Anagnórise, a novela que lestes os alumnos e alumnas de 3º ESO no 2º trimestre, o protagonista vaise descubrindo a si mesmo e vánselle revelando as respostas a moitas preguntas que se arremuiñaban na súa mente. 

Como nesta canción, na viaxe da vida asoman a vertixe e os medos, mais hai que facela, descubrila, gozala e descubrirse. E se nesa viaxe lle facedes un oco á lingua galega, como fixo María Victoria Moreno, a estremeña que dixo aquilo de "a miña relación con Galicia e a miña opción pola súa lingua é simplemente unha historia de amor”, será máis rica.



Pecha a porta con coidado
moi amodo mira a un lado.
E descobre na equipaxe
o comezo dunha viaxe.

Recoñécese sen nome,
sinte o medo de estar lonxe,
a vertixe de que é ela
quen decide o que aceleran.

Imos xuntas viaxar
cara a un lugar... sen mar.
Imos xuntas viaxar
cara a un lugar.

Vese dona de si mesma,
sinte as cordas que se tensan,
no solpor cos sentimentos
o perigo é un momento.

O perigo é un momento.
Imos xuntas viaxar.

Anagnórise
Coñecer
Descubrir quen es

Non existen etiquetas,
van sen nome cara á meta,
vendo dende a escuridade
unha luz de ambigüidades.

Ailalala

Anagnóriseeeeee
Coñecer
Descubrir quen es.

Na procura de cidadáns máis críticos e responsables

xoves, 19 de abril de 2018


O noso centro acolleu o pasado mércores 11 de abril dous Obradoiros de Xornalismo impartidos pola periodista Paula Méndez Casais ao alumnado de 3º da ESO. A actividade, coordinada polo Departamento de Lingua Galega e o Equipo de Dinamización da Lingua Galega, forma parte do programa Xornalismo na Escola posto en marcha polo Colexio Oficial de Xornalistas e a Obra Social de La Caixa para un total de 90 centros educativos de toda Galicia.

Durante os 90 minutos que durou cada obradoiro, os rapaces e rapazas introducíronse da man desta xornalista no mundo dos medios de comunicación para coñecer e reflexionar máis polo miúdo sobre o seu papel na sociedade actual, o rol activo e crítico que a cidadanía debe exercer ante a información ou o manexo das diferentes fontes de información no contexto da eclosión dos medios dixitais e as redes sociais. A sesión, que combinou teoría e práctica, foi de especial interese para o alumnado cando se enfrontaron á identificación de noticias falsas, aos bulos e ás campañas de intoxicación, e decatouse de que en ocasións é transmisor de informacións non contrastadas a través das diferentes redes nas que están presentes. Ante este escenario complexo e cambiante, en que se fala da "era da post-verdade", Paula Méndez resaltou a importancia do xornalista como mediador entre a información e a cidadanía en relación a aspectos como dereito á información, á liberdade de expresión e ao compromiso ético co rigor e a veracidade.

Finalmente, tras as preguntas do alumnado, deuse por rematado un obradoiro que ademais de axudarnos a construír uns cidadáns do futuro máis críticos e responsables, serviron de complemento idóneo para os contidos que se están a impartir nas aulas.

Lecturas de 2º ESO para o 3º trimestre

martes, 10 de abril de 2018

Neste derradeiro trimestre do curso abrimos as lecturas a un  abano máis amplo de títulos de entre os que podedes escoller un para cumprir coa lectura obrigatoria da materia. Tamén podedes propoñer outra lectura, extraída doutras listaxes ou da vosa propia búsqueda, mais debedes comunicarllo con antelación ao profesorado, que debe aprobala. 

Son novelas de diferentes temáticas e para alumnos e alumnas con diferentes bagaxes lectoras. Neste conxunto de novelas hai espazo para a intriga e a aventura, para a investigación e os misterios por resolver, para os amores e as problemáticas adolescentes, para mergullarse no mundo da natureza e a ciencia ou das lendas e a historia... 

En definitiva, relatos de aquí e acolá que agardamos que respondan aos vosos intereses:
  • A miña planta de laranxa lima, de José Mauro de Vasconcellos, Editorial primerapersona. Sinopse
  • Investigación 091, de Pepe Carballude, col. Fóra de Xogo, Edicións Xerais de Galicia. Sinopse
  • O pintor do sombreiro de malvas, de Marcos Calveiro, col. Fóra de Xogo, Edicións Xerais de Galicia. Sinopse
  • Noite de voraces sombras, de Agustín Fernández Paz. col. Fóra de Xogo, Edicións Xerais de Galicia. Sinopse
  • A cova da moura, de Ana Carou, col. Meiga Moira, Baía Edicións. Sinopse
  • A evolución de Calpurnia Tate, Jacqueline Kelly, Kalandraka. Sinopse e 1º capítulo
  • Todo o tempo do mundo, de David Pérez Iglesias, col.Merlín,  Edicións Xerais de Galicia. Sinopse. 
  • O mundo secreto de Basilius Hoffman I. O ladrón de soños, de Fernando Cimadevila, col. Alcaián, Urco Editoria. Sinopse. Páxina Web. Booktráiler. Descarga do 1º libro
  • O mecanoscrito da segunda orixe, de Manuel de Pedrolo e traducido por María Victoria Moreno, col. Costa Oeste, Editorial Galaxia. Sinopse